электр жетеги методичка курсовой

1 Курстық жұмысқа тапсырма

         Осы кездегі автоматтандырылған электр жетегінің (АЭЖ) негізгі мақсаттары:

- жүргізу, тежеу, реверстеу процестерін басқару. Бұл жұмысты АЭЖ тұйықталмаған жүйесін орындай алады. Басқару процесінде токты бақылау дәлдігі төмен болады. Механикалық сипаттаманың қатаңдығы табиғидан нашар болады. Қазіргі уақытта АЭЖ ең көп таралған топ;

- берілген шамаларды (ток, жылдамдық, қуат, және т.б.) тұрақтандыру (тұрақтандыру функциясы). Бұл жұмысты АЭЖ тек қана тұйықталған жүйесін орындай алады. Басты кері байланыс қандай шама бойынша тұрақталса, сол шама негізі реттеуші шама болады;

- жүйеге берілмейтін өзгермелі кірмелік сигналдарды бақылау (бақылау функциясы). Бұл жұмыс тек қана тұйықталмаған жүйелерде орындалуы мүмкін. Қазіргі кездегі бақылау жүйелері, үш контурлы болады;

- АЭЖ тиімді жұмыс режімдерін таңдау. Жұмыс тұйықталған жүйелерде орындалуы мүмкін;

АЭЖ жүйесі негізі функциялардан басқа да жұмыстарды орындауы мүмкін:

- электр козғалтқышы мен жабдықтарды қысқаша тұйықталудан ток, кернеу және т.б. шамадан тыс өсуінен сақтандыру;

- операция ретін қамтамасыз ететін және апатты режімдерді болдырмайтын, блокировка;

- сигналдау.

Бұл курстық жұмыста айналу жиілігін тұрақтандыратын және жүргізуші токтарды шектейтін, «тиристорлық түрлендіргіш — қозғалтқыш» (ТТ — Қ) сұлбасы бойынша жасалған реттелетін тұрақты ток электр жетегін есептеу жүргізіледі. Курстық жұмысты орындаудың негізі мақсаты, ол өз бетімен орындалатын шығармашылық жұмысқа дағдыландыру және негізі жобалау кезеңдерімен таныстыру. Курстық жұмысты орындау нәтижесінде студенттер автоматтандырылған электр жетегін есептеу әдістерін және элементтерін тандауды, жетекші автоматты басқару жүйелерін анализдеу мен синтездеуді, электромеханикалық және әртүрлі типтік-күштік электронды құрылғыларды электронды есептеу машиналарында моделдеу және есептеу үшін қолтаңбалы бағдарламаларды пайданалуға дағыдылануға үйрену керек.

Курстық жұмысты орындау үшін:

а) каталог бойынша электр қозғалтқышын таңдап, оны есептеу және табиғи электромеханикалық сипаттамасымен ең аз жылдамдық кезіндегі сипаттамасын тұрғызу;

б) ТТ – Қ сұлбасы бойынша электр жетегінің күштік сұлбасын құрып (түрлендіргіштің сұлбасын берілген вариант бойынша алыңдар), сұлбаның негізі элементтерін есептеу және таңдап алу;

в) ажыратылған жүйелі электр жетегінің статикалық электромеханикалық сипаттамаларын есептеу және тұрғызу;

         г) жетекті автоматты басқару жүйесінің функционалдық сұлбасын жасау, кері байланыстардың қажетті параметрлерін және ток бойыша үзілу түйінін есептеу (үзілу тоғы – 1,5Iн, бөгеу тоғы – 2 Iн );

         д) тұйықталған жүйелі электр жетегінің статикалық   электромеханикалық сипаттамаларын есептеу және тұрғызу;

         е) автоматты реттеу жүйесін негіздеу және реттегіштердің параметрлерін есептеу.

         Тапсырманың варианттары студенттің есептік кітапшасының нөмірі және фамилиясының алғашқы әрпі бойынша 1 және 2 кестеден алынады.

         1 К е с т е

Шифрдың соңғы саны

Қуат P,кВт

Жылдамдық,n,айн/мин

       А — К

     Л — Я

1

1

3000

1500

2

1,5

1500

1000

3

2,2

3000

1000

4

3,2

1500

1000

5

4,5

3000

1500

6

6

3000

1000

7

8

1500

1000

8

10

1000

750

9

14

1500

750

0

19

1000

750

   

2 К е с т е

Шифрдың соңғы санының алдыңғы саны

Жылдамдықты реттеу диапазоны D

Статикалық қате ,%

Түрлендіру сұлба

1

5

5

3 ф. нөлді

2

7

6

3 ф. көпірлі

3

10

5

3 ф. нөлді

4

12

7

3 ф. көпірлі

5

9

5

3 ф. нөлді

6

8

9

3 ф. көпірлі

7

11

6

3 ф. нөлді

8

6

8

3 ф. көпірлі

9

15

6

3 ф. нөлді

0

10

6

3 ф. көпірлі

 

         Қорғауға өткізілетін курстық жұмыстың көлемі 20 беттен кем болмауы керек.

 

2 Электрлік қозғалтқышты таңдау және электромеханикалық сипаттамаларды есептеу

Тұрақты токтың электрлік козғалтқышын таңдау, берілген тапсырмаға сәйкес каталог бойынша жүргізіледі.

Тәуелсіз қоздырғыштың тұрақты ток қозғалтқышын табиғи электромеханикалық сипаттамаларын тұрғызу үшін

(1)

теңдеу бойынша оның екі нүктесінің координатын білсе жеткілікті: координаттары ,  номинал режім және координаттары ,1 бос жүріс режімі Н параметрін ток пен айналу жиілігінің номинал мәндерін (1) тендеуге қойып анықтайды

.

Номинал жүктеме кезінде минимал жылдамдық алу үшін

.

Қозғалтқыштың статорындағы кернеудің шамасын

мәнге дейін азайту керек.

         Сипаттама номинал жүктеме нүктелері ,  бойынша және координаттары ,бос жүріс режімі бойынша тұрғызылады.

 

1 Сурет – Қозғалтқыштың электромеханикалық сипаттамалары

2 суретте курстық жұмыста жасалатын, ТТ – Қ жүйесі бойынша орындалған электр жетегінің күштік тізбегінің принциптік сұлбаларының варианттары көрсетілген

2 Сурет

 

         Үш фазалы нөлдік сұлба (2а сурет) әдетте қуаты 10 кВт дейінгі жетектер үшін падаланылады. Мұндай сұлбаның көпірлікпен (2б сурет) салыстырғандағы кемшілігі шықпалық кернеудің гармоникалық құрамының нашар болуы және трансформатордың қосымша магниттелінуі.

 

         3 Күштік сұлбаның элементтерін есептеу және таңдау

3.1 Күштік трансформатор мен түрлендіргіштің вентильдерінің қуатын есептеу және таңдау

Алғашқыда желінің берілген кернеуі (бірінші реттік ораманың) кезінде екінші реттік кернеуді анықтау қажет. Бұл кезде де кейбір қордың коэффиценттерін ескеру керек болады:

- Ки – кернеу бойынша қор коэффициенті, ол желідегі кернеудің төмендеуінің ПУЭ бойынша рұқсат беретінін ескертеді, Ки=1,05;

- К– максимал басқарушы сигнал кезінде вентильдің толық ашылмауын ескеретін, қор коэффициенті (реверстелмейтін түрлендіргіш үшін К=1 деп, ал реверстейтін үшін К=1,2 деп алады);

- КR – жүктеме кезіндегі вентильдерге және трансформатордың орамаларында кернеудің түсуін, сондай-ақ коммутация бұрышы болатынын ескеретін коэффициент (КR=1,05 деп алуға болады).

         Түзеткіш сұлбаға берілетін кернеу

                               U= КНКи К КR U                                       (2)

         мұнда Кн – сұлба коэффициенті ( 3 кесте);

         U – қозғалтқыш якорның номинал кернеуі.

         Екінші реттік орамадағы токтың мәні қозғалтқыштың номинал тоғымен I келесі формуладан анықталады

                                            I2=Ki KT2 I                                            (3)

         мұнда Ki – ток түрінің төртбұрыштан ауытқуын ескеретін коэффициент (тәжірибеден алынған мәнге сәйкес  Ki=1,05…1,1)

         KT2 – фазалық токтың әсерлік мәнінің түзетілген  тоққа қатынасын көрсететін, коэффициент, оның таза активті жүктеме үшін алынған мәндері 3 кестеде келтірілген.

Активті – индуктивті жүктеме кезінде немесе ЭҚК қарсы жұмыс кезінде бұл мәндерді жуық шамалар ретінде қолдануға болады.

         Трансформатордың қуатын трансформатордың бірінші және екінші реттік орамаларындағы қызуды KM коэффицентінің көмегімен ескеріп есептейді. (KT1, KT2 және KMкоэффиценттері мәндерінің негізділігі жөнінде «Өндірістік электроника» пәнінде айтылады). Сонымен, трансформатордың қуаты, қозғалтқыштың якорын қоректендіретін түрлендіргіш үшін, келесі формула бойынша есептелуі мүмкін

                      ST=KНKu KRKiKMUdId  .                               (4)

         Трансформаторлар қуаты және қажетті екінші реттік кернеуі бойынша таңдалады және бірінші реттік токтың қыздыруы бойынша тексеріледі

I1=KiKT1Id                                                      (5)

3 К е с т е

Сұлбаның атауы

КН

 

Ки макс

 

КТ2

 

КТ1

КМ

 

Көпірлік екі жарты периодты

1,11

1,57

1

1

1,11

Нөлдік үш фазалы

0.854

2,09

0,577

0,817

1,345

Көпірлік үш фазалы

0,427

1,05

0,815

0,817

1,045

 

Таңдалған трасформаторлар үшін фазадағы ораманың активті және индуктивті кедергілері келесі формуламен анықталады.

                                      ,                                       (6)

 

                                             .                                         (7)

         Күштік сұлбаның вентильдерін таңдау вентиль арқылы жүретін токтың орташа мәні (салқындату шартын ескеріп) және вентильдерге берілетін кернеудің максимал лездік мәні бойынша жүргізіледі.Түрлендіргіштің вентильдерін таңдаудың әдістері [1,2] берілген.

 

3.2 Теңгеруші және тегістеуші редакторлардың ( дросселдердің) индуктивтіліктерін есептеу.

Индуктивтіліктің қажетті шамасы, теңгеруші токтың айнымалы құрамының амплитудасын қозғалтқыштың  тогының (2÷5)% дейін тежеу қажеттілігін ескеру арқылы табады, яғни

                  (8)

         мұнда  график бойынша анықталатын, түзетілген кернеудің бірінші гармоникасының екі еселенген тиімді мәні;, болғанда,  В ;

– түзетілетін фазалар саны;

 – желінің бұрыштық жиілігі.

Тегістеуші реакторлар екі жұмыс атқарады: якорь тізбегіндегі токтың толқуын шектейді және үзіліссіз токтар аймағындағы жұмысты қамтамасыз етеді.

Қатысты толқу шамасы I*e0,02 аспайтындай етіп алынады және төмендегідей есептеледі

            (9)

мұнда – толқушы ЭҚК қатысты шамасы;



Страницы: 1 | 2 | Весь текст